Οδηγός Σπουδών

   

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ 

ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 

 

 

ΕΙΣΗΓΗΣΗ 

για την ίδρυση του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών  

με τίτλο 

«Χειρουργική Ογκολογία Πεπτικού» 

“MSc-Surgical Oncology of the Gastrointestinal Track” 

 

Α. Περιεχόμενα 

  1. Τίτλος (στα αγγλικά και ελληνικά)-Εισαγωγή

Το προτεινόμενο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) οργανώνεται και πρόκειται να λειτουργήσει από το Τμήμα Ιατρικής, της Σχολής Επιστημών Υγείας του Α.Π.Θ. και θα απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) με τίτλο «Χειρουργική Ογκολογία Πεπτικού», στην αγγλική «MSc-Surgical Oncology of the Gastrointestinal Track». 

  1. Γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ

Το προτεινόμενο ΠΜΣ με τίτλο «Χειρουργική Ογκολογία Πεπτικού» έχει ως γνωστικό αντικείμενο την εκπαίδευση των μεταπτυχιακών φοιτητών στις σύγχρονες εξελίξεις στον τομέα της Χειρουργικής Ογκολογίας του πεπτικού. Η Χειρουργική Ογκολογία εμβαθύνει στη χειρουργική αντιμετώπιση των κακοήθων παθήσεων, η οποία πέρα από εξειδικευμένες θεωρητικές γνώσεις απαιτεί και πρακτική εξάσκηση σε εξειδικευμένα κέντρα με μεγάλο όγκο περιστατικών. 

  1. Σκοπός του ΠΜΣ

Στο προτεινόμενο ΠΜΣ με τίτλο «Χειρουργική Ογκολογία Πεπτικού» ο σκοπός του προγράμματος σπουδών είναι η εξειδίκευση των μεταπτυχιακών φοιτητών στη χειρουργική αντιμετώπιση των κακοήθων παθήσεων – πρωτοπαθών και μεταστατικών- μόνο των οργάνων του γαστρεντερικού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση της συχνότητας των νεοδιαγνωσθέντων κακοήθων παθήσεων του πεπτικού και ιδιαίτερα στις νεαρότερες ηλικίες καθιστά επιτακτική ανάγκη την εξειδίκευση στη χειρουργική αντιμετώπιση αυτών. Είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι η μόνη και οριστική θεραπεία των παθήσεων αυτών είναι η χειρουργική, η οποία σε πολλές περιπτώσεις συνδυάζεται και με θεραπευτικά πρωτόκολλα χημειο- ή/και ακτινοθεραπείας. Στη Δυτική Ευρώπη και στις Η.Π.Α., η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί πεδίο αποκλειστικής ενασχόλησης χειρουργών, εξειδικευμένων στη Χειρουργική Ογκολογία, ενώ είναι πλέον γεγονός ο διαχωρισμός της Ογκολογίας σε Χειρουργική και Παθολογική. Όμως παρόλα αυτά θα τονιστεί το γεγονός ότι η αντιμετώπιση του ογκολογικού ασθενή αποτελεί αντικείμενο πολλών ειδικοτήτων Ιατρικών και μη ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα. 

Γίνεται επομένως αντιληπτή η ανάγκη εξειδίκευσης σε αυτόν τον απαιτητικό τομέα. Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Χειρουργικής Ογκολογίας (European Society of Surgical Oncology, ESSO, ιδρύθηκε το 1981 και έχει αναγνωρισμένο και απτό ρόλο όσον αφορά στην δημιουργία των κατευθυντηρίων οδηγιών για τη θεραπεία των κακοηθειών. Επιπλέον συντονίζει τις υπόλοιπες εθνικές εταιρείες, προσφέρει πιστοποίηση (FEBS in Surgical Oncology) σε συνεργασία με το European Board of Surgery, εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες,  υποστηρίζει με υποτροφίες τα μέλη της και τις ερευνητικές τους προσπάθειες αλλά και καταγράφει τα ευρωπαϊκά επιδημιολογικά στοιχεία σε κοινή βάση δεδομένων.  

Επιπλέον, στον Ελλαδικό χώρο, έχει ιδρυθεί η Ελληνική Εταιρεία Χειρουργικής Ογκολογίας με σκοπό την εγκαθίδρυση και την προώθηση της εξειδίκευσης στη Χειρουργική Ογκολογία. Όπως ακριβώς επιτάσσουν οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες τόσο της  Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ογκολογίας (European Society of Medical Oncology, ESMO), όσο και αυτής των Η.Π.Α. (National Comprehensive Cancer Network, NCCN), στα ογκολογικά συμβούλια των κέντρων αναφοράς, οι χειρουργοί που συμμετέχουν είναι εξειδικευμένοι στη Χειρουργική Ογκολογία.  

Νεότερο δεδομένο αποτελεί επίσης ότι οι ιατροί με εξειδίκευση στη Ογκολογία επιτυγχάνουν καλύτερα ογκολογικά αποτελέσματα σε σύγκριση με εκείνους που δεν εξειδικεύθηκαν. Σε αυτά τα πλαίσια υπάρχουν προγράμματα fellowship (Ευρώπη και Η.Π.Α.) στην Χειρουργική Ογκολογία αλλά και στην Σύνθετη Χειρουργική Ογκολογία (Complex General Surgical Oncology, CGSO) στις Η.Π.Α.  

 

Οι επιμέρους στόχοι ίδρυσης και λειτουργίας του ΠΜΣ αποσκοπούν: 

α. Στη διαμόρφωση πλαισίου συνεργασίας με Πανεπιστημιακά Ιδρύματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, 

β. Στην προβολή του ερευνητικού έργου των φοιτητών σε διεθνή και ελληνικά συνέδρια, στα οποία οι φοιτητές θα καλούνται να παρουσιάσουν τις ερευνητικές τους εργασίες, 

γ. Στην προσέλκυση φοιτητών και διδακτικού προσωπικού από άλλα Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης, της Ελλάδας και του εξωτερικού. 

 

Β. Ειδικεύσεις   

Το προτεινόμενο πρόγραμμα ΠΜΣ δεν διαχωρίζεται σε ειδικεύσεις, παρέχει ενιαίο πρόγραμμα σπουδών  

Γ. Ο αριθμός και οι κατηγορίες των πτυχιούχων που γίνονται δεκτοί 

  1. 1. Αριθμός πτυχιούχων

Ο αριθμός των εισακτέων στο ΠΜΣ ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο, σε σαράντα (40) μεταπτυχιακούς φοιτητές ετησίως, με δυνατότητα τροποποίησης του αριθμού τους, ανάλογα με τις αιτήσεις των υποψηφίων και τις δυνατότητες του ΠΜΣ. Ο ακριβής αριθμός εισακτέων καθορίζεται κάθε χρόνο με απόφαση της Συνέλευσης του οικείου Τμήματος. Σε περίπτωση ισοβαθμίας των υποψηφίων εισάγονται στο ΠΜΣ όλοι οι υποψήφιοι που ισοβαθμούν με τον τελευταίο επιτυχόντα, με μέγιστο αριθμό αυτόν των πέντε (5) υποψηφίων, ως υπεράριθμοι. Ο ελάχιστος αριθμός εισακτέων φοιτητών για να λειτουργήσει το ΠΜΣ είναι οι δέκα (10) μεταπτυχιακοί φοιτητές. 

  1. 2. Κατηγορίες πτυχιούχων
  1. Στο ΠΜΣ θα γίνονται δεκτοί μεταπτυχιακοί φοιτητές, πτυχιούχοι Τμημάτων ΑΕΙ (Πανεπιστημίων και πρώην ΤΕΙ) της ημεδαπής και αναγνωρισμένων ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής, υποβάλλοντας και την αντίστοιχη βεβαίωση ισοτιμίας και αντιστοιχίας του τίτλου σπουδών από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.  (παρ. 1, άρθ. 43, Ν 4485/2017). Κατηγορίες υποψηφίων που δύνανται να γίνουν δεκτοί είναι: 
  1. Στο ΠΜΣ με τίτλο «Χειρουργική Ογκολογία Πεπτικού» γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι των Τμημάτων Ιατρικής, Κτηνιατρικής, Φαρμακευτικής, Βιολογίας, Νοσηλευτικής, καθώς και πτυχιούχοι άλλων συναφών Σχολών Α.Ε.Ι και Τ.Ε.Ι της ημεδαπής και ομοταγών αναγνωρισμένων ιδρυμάτων της αλλοδαπής. Επίσης, μπορούν να γίνουν δεκτοί και πτυχιούχοι άλλων Πανεπιστημιακών Τμημάτων ή άλλων Ανωτάτων Σχολών, μετά από απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος Ιατρικής.  
  1. Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών δεν απονέμεται σε φοιτητή του οποίου ο τίτλος σπουδών του πρώτου κύκλου από ίδρυμα της αλλοδαπής, δεν έχει αναγνωριστεί από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), σύμφωνα με το ν. 3328/2005 (Α’ 80). 
  1. Για την αξιολόγηση και την επιλογή των υποψηφίων συνεκτιμώνται τα στοιχεία της παρ. 4.2, άρθ. 34 του Ν 4485/2017 πρόσθετα κριτήρια, τα οποία ορίζονται από τα αρμόδια όργανα, όπως ο νόμος ορίζει. Προϋπόθεση για την επιλογή αποτελεί η καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας. 

 

Δ. Η χρονική διάρκεια φοίτησης για τη χορήγηση του τίτλου 

Η χρονική διάρκεια φοίτησης που οδηγεί στην απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) του προτεινόμενου ΠΜΣ ορίζεται κατ’ ελάχιστο σε τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα στα οποία περιλαμβάνεται και ο χρόνος εκπόνησης και κρίσης της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας.  

Ε. Περιγραφή του Προγράμματος  

  1. Γλώσσα διδασκαλίας και γλώσσα εκπόνησης διπλωματικής εργασίας

Γλώσσα διδασκαλίας του ΠΜΣ θα είναι η ελληνική και η γλώσσα εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας θα είναι είτε η ελληνική είτε η αγγλική γλώσσα. Η επιλογή της αγγλικής γλώσσας θα διευκολύνει την δυνατότητα δημοσίευσης επιλεγμένων διπλωματικών εργασιών σε επιστημονικά περιοδικά με κριτές. Όλες οι σχετικές διαδικασίες (προκηρύξεις, διαδικασία επιλογής εισακτέων, πρόγραμμα μαθημάτων, εξεταστική διαδικασία, θα διενεργούνται στην ελληνική γλώσσα. 

  1. Περιγραφή προγράμματος ΠΜΣ

Το ΠΜΣ θα πιστώνεται συνολικά με 120 ECTS σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πιστωτικών Μονάδων. Θα περιλαμβάνει τρία ακαδημαϊκά εξάμηνα πλήρους φοίτησης, ενώ στο τέταρτο εξάμηνο θα πραγματοποιείται η εκπόνηση της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Το ΠΜΣ θα περιλαμβάνει 6 υποχρεωτικά μαθήματα στο Α΄ και Β΄ εξάμηνο και 7 υποχρεωτικά μαθήματα στο Γ΄ εξάμηνο σπουδών, ενώ στο Δ΄ εξάμηνο θα γίνεται η εκπόνηση της διπλωματικής μεταπτυχιακής εργασίας. Όλα τα μαθήματα ορίζονται ως υποχρεωτικά. Κατά τη διάρκεια των σπουδών, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται σε α) παρακολούθηση και επιτυχή εξέταση των διδασκόμενων μαθημάτων, β) παρουσία σε εξωτερικά Ιατρεία και παρακολούθηση χειρουργικών επεμβάσεων γ) εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας η οποία μπορεί να είναι εργασία ανασκόπησης ή ερευνητική.   

Το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών περιγράφεται αναλυτικά παρακάτω: 

Α΄ Εξάμηνο 
Υποχρεωτικά Μαθήματα   Διδ. Ώρες/ανά εβδομάδα  ECTS 
  1. Εισαγωγή στην Ογκολογία του Πεπτικού Συστήματος-Ογκολογικά Συμβούλια 
2  5 
  1. Ανατομία-Φυσιολογία-Στοιχεία Ογκογένεσης Πεπτικού Συστήματος 
2  5 
  1. Χειρουργική Ογκολογία οισοφάγου και καρδιοοισοφαγικής συμβολής 
2  5 
  1. Χειρουργική ογκολογία στομάχου 
2  5 
  1. Αρχές και πρωτόκολλα χημειοθεραπείας, ακτινοθεραπείας, στοχευμένων και συνδυαστικών θεραπειών  

 

4  5 
Σύνολο  12  30 

 

Β΄ Εξάμηνο 
Υποχρεωτικά Μαθήματα   Διδ. Ώρες/ανά εβδομάδα  ECTS 
  1. Χειρουργική Ογκολογία Δωδεκαδακτύλου-λεπτού εντέρου 
2  5 
  1. Χειρουργική Ογκολογία παχέος εντέρου, ορθού και πρωκτού 
4  5 
  1. Ακτινοθεραπεία  και χημειοθεραπεία στους όγκους ορθού και πρωκτού 
4  5 
  1. Χειρισμός Κολοστομιών στον ογκολογικό ασθενής 
2  5 
Σύνολο  12  30 

 

Γ΄ Εξάμηνο 
Υποχρεωτικά Μαθήματα   Διδ. Ώρες/ανά εβδομάδα  ECTS 
  1. Χειρουργική Ογκολογία παγκρέατος 
2  5 
  1. Χειρουργική Ογκολογία ήπατος 
2  5 
  1. Χειρουργική ογκολογία Χοληφόρων 
2  5 
  1. Χημειοθεραπεία στον Παγκρεατικό καρκίνο 
2  5 
  1. Χημειοθεραπεία στον Ηπατικό Καρκίνο 
2  5 
  1. Μεταστάσεις και πολυοργανικές εκτομές 
1  2,5 
  1. Υποστήριξη στον Ογκολογικό Ασθενή 
1  2,5 
Σύνολο  12  30 

 

 

Δ΄ Εξάμηνο 
  ECTS 
Εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας  30 
Σύνολο ECTS του ΠΜΣ  120 

 

ΣΤ. Χρονική διάρκεια λειτουργίας του προγράμματος 

Το προτεινόμενο ΠΜΣ θα λειτουργήσει από το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021 και για τα επόμενα πέντε (5) έτη. 

Ζ. Τέλος φοίτησης 

  1. Σύμφωνα με το άρθρο 35, Ν. 4485/2017, θα πρέπει να διασφαλίζεται η πρόσβαση στο δεύτερο κύκλο σπουδών των φοιτητών που πληρούν τα ακαδημαϊκά κριτήρια εισαγωγής, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση. Ως εκ τούτου, απαλλάσσονται από τα τέλη φοίτησης, οι φοιτητές των ΠΜΣ, των οποίων το ατομικό εισόδημα, εφόσον διαθέτουν ίδιο εισόδημα, και το οικογενειακό διαθέσιμο ισοδύναμο εισόδημα δεν υπερβαίνουν αυτοτελώς, το μεν ατομικό το 100%, το δε οικογενειακό το 70% του εθνικού διάμεσου διαθέσιμου ισοδύναμου εισοδήματος, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα κάθε φορά δημοσιευμένα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.). Η απαλλαγή αυτή παρέχεται για τη συμμετοχή σε ένα μόνο ΠΜΣ. Σε κάθε περίπτωση, οι απαλλασσόμενοι φοιτητές δεν θα ξεπερνούν το ποσοστό του 30% του συνολικού αριθμού των φοιτητών που θα εισάγονται, ήτοι τα 12 άτομα. Αν οι δικαιούχοι υπερβαίνουν το ποσοστό του προηγούμενου εδαφίου, επιλέγονται με σειρά κατάταξης ξεκινώντας από αυτούς που έχουν το μικρότερο εισόδημα. 
  2. Σύμφωνα με το κόστος λειτουργίας και τον αριθμό των φοιτητών που θα έχουν απαλλαγή των τελών φοίτησης, υπολογίζεται ότι το συνολικό κόστος φοίτησης θα ανέρχεται στις τρεις χιλιάδες (3.000,00) € ανά φοιτητή. Το ύψος και ο τρόπος καταβολής των τελών φοίτησης αναπροσαρμόζονται με πρόταση της ΣΕ και απόφαση της Συνέλευσης του οικείου Τμήματος. Η καταβολή των τελών φοίτησης γίνεται σε τρεις δόσεις, η πρώτη δόση θα καταβάλλεται με την εγγραφή και η δεύτερη και τρίτη δόση θα καταβάλλεται πριν από την έναρξη του Β΄ και Γ΄ εξαμήνου.
  3. Το τέλος φοίτησης έχει υπολογιστεί με βάση τα υπολογισμένα έξοδα λειτουργίας του ΠΜΣ, έτσι ώστε να επιφέρει την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση στους φοιτητές. Τα τέλη φοίτησης αποτελούν τα μόνα έσοδα του Π.Μ.Σ. που θα διασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία του, ενώ θα προσφέρουν τη δυνατότητα για υψηλού επιπέδου παροχή πρακτικών δεξιοτήτων σε θέματα διερεύνησης και διάγνωσης στο γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ.  Επιπλέον θα δίνεται η δυνατότητα της πρόσβασης σε βάσεις δεδομένων και λογισμικά για την υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε θέματα μεθοδολογίας της έρευνας και αναζήτησης βιβλιογραφίας. 

Τα έσοδα από τα τέλη φοίτησης θα συμβάλλουν στην προσέλκυση διακεκριμένων επιστημόνων και ερευνητών της ημεδαπής και αλλοδαπής, προσθέτοντας συγκριτικό πλεονέκτημα και κύρος στο πρόγραμμα σπουδών και τη διδασκαλία των μαθημάτων του προγράμματος σπουδών.  

Επιπλέον, το τέλος φοίτησης έχει υπολογιστεί ώστε να καλύπτει τις επιπρόσθετες δαπάνες της διοικητικής και τεχνικής υποστήριξη του Προγράμματος, το κόστος προμήθειας μικροεξοπλισμού για τις ανάγκες των εργαστηριακών και πρακτικών ασκήσεων των φοιτητών καθώς και την προμήθεια εξοπλισμού των χώρων διδασκαλίας για την πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Επιπρόσθετα από τα τέλη φοίτησης θα καλύπτεται και μία (1) υποτροφία αριστείας στον/στην φοιτητή/τρια που θα ολοκληρώνει το ΠΜΣ στον προβλεπόμενο χρόνο των τεσσάρων (4) εξαμήνων και θα συγκεντρώνει την υψηλότερη βαθμολογία αποφοίτησης. Κάθε ακαδημαϊκό έτος, θα αποδίδεται στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ το ποσοστό των εσόδων που προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.